De Lyts Ein

Het is tegenwoordig bijna niet meer voor te stellen maar deze straat was zeer waarschijnlijk lang geleden een zeedijk! De rivier de Peazens was toen nog niet afgedamd bij het dorp Peazens, maar kwam aan het eind van deze straat, Trijehuzen genaamd, in een brede baai uit richting Waddenzee. Nadat deze dijk langs de baai was aangelegd kon het dorp Easternijtsjerk pas ontstaan, als eerste werd een hoogte opgeworpen waarop de kerk kon worden gebouwd. Dat begin van het dorp moet ongeveer in 1170-1180 gerealiseerd zijn. Nadat de rivier bij Peazens was afgedamd konden de eerste huizen aan De Buorren

De Lyts Ein, 1975.  Dit is de enige wat oudere foto, voor zover mij bekend, van het begin van De Lyts Ein. 't Is ook de enige foto die 'De Lyts Ein inkijkt', de andere foto's zijn allemaal vanaf de Bollingwierster kant genomen. Links niet, zoals misschien gedacht wordt, De Lyts Ein 2 (Durk Slager), maar een verdwenen huis, jarenlang in gebruik als kruidenierszaak. De familie Soepboer woonde er en de laatste kruidenier in dit pand was Romke Adema die toen verhuisde naar De Buorren 11. Het was dus in gebruik als winkel en stond op de plaats waar nu de tuin van De Lyts Ein 2 is.&nb

Pal voor het huis van voorheen Theunis en Hendrikje aan De Lyts Ein sta ik al meer dan honderd jaar (sinds 1910) en aanschouw het wel en wee in de straat door de jaren heen. Mijn kruin is kaal door de essentakziekte. Het is een schimmel die overal in de lucht zit. Wanneer jullie denken dat ik me overgeef aan die schimmel dan zitten jullie er naast, ik ben een doorzetter, dat heb ik geleerd van "Grutte Gjet". "‘Grutte Gjet", (Geertje Jousma) was een geëmancipeerde vrouw, drie huizen verder op deze buurt, die haar eigen kost verdiende met naaien. Ze was coupeuse in het dorp, daar

Dit is het eerste van vier blokjes huurwoningen door de Woningstichting Oostdongeradeel in 1972-73 gebouwd. Als adres werd aan deze acht woningen Oosternijkerk J 145 gegeven, en dan achtereenvolgens J 145 A, J 145 B, J 145 C enzovoort. Eerste bewoner was Trijntje Bosgra-Heeringa met haar zes kinderen in de zomer van 1973. Zij woonde in J 145 C.Na 2001 gingen deze woningen de een na de ander over in particuliere handen. De bewoners van het rechtse pand, J 145 F, Reinder en en Joke Tolsma-Visser, zijn de enigen die van begin af aan in hetzelfde huis hebben gewoond, de andere pande

In 1908 werd door Eatse Ages de Jong eerst alleen het woongedeelte gebouwd. Waar nu de keuken is, achter de boom, was toen een kleine stal voor twee koeien. In 1915 is achter de woning een nieuwe koeienstal gebouwd en in 1922, 1948 en 1964 werden door Theunis Faber en Ype Heeringa nog weer uitbreidingen gedaan. Heeringa had er een brandstofhandel in.De boom in het midden van de foto, geplant in 1908, staat er nog steeds, de bomen links achter de boerderij zijn ook in 1908 geplant, maar intussen verdwenen, net als de twee kastanjebomen voor De Lyts Ein 15. Op de voorgrond ee

Deze foto laat het begin van De Lyts Ein zien. Nou niet helemaal het begin want links staat niet, zoals misschien gedacht wordt, de woning De Lyts Ein 2 (Durk Slager), maar een verdwenen huis, waarover verderop meer. Het was een winkel en stond op de plaats waar nu de tuin van De Lyts Ein 2 is.Voorheen stonden op deze plek aan het begin van De Lyts Ein aan de rechterkant vier huizen. In 1957 werd het huidige huis De Lyts Ein 1 gebouwd, het huis dat ernaast stond is niet weer opgebouwd. Die woning was van bakker Reinder Buwalda die het eerst gebruikte als pakhuis. De weduwe Jan Renzes Postma (S

Deze woning werd in 1911 gebouwd door Ype Lieuwes Jousma. Hij woonde er tot zijn dood in 1930 waarna zijn weduwe Antje Jans Pauzenga hem opvolgde. Toen woonde ook hun dochter Gertje er, meestal ‘Gjetsje’ genoemd. Toen ook Antje Pauzenga overleed, in 1946, bleef Gertje alleen in het huis wonen. Gertje bleef ongehuwd en mocht 100 jaar oud worden. In de tuin stonden twee kastanjebomen en in de herfst was er geregeld jongvolk in de tuin bezig met het zoeken naar kastanjes. Dat was niet naar de zin van Gertje en steevast kwam ze in de deuropening om de jeugd weg te jagen!

De Lyts Ein 30.  Dit ‘boerespultsje’ werd net voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd door Simon Zijlstra voor Wiebe en Cornelia (Kee) Cuperus-Postma. Cuperus kocht de grond voor f 500,-, terwijl Zijlstra f 3200,- voor de bouw moest hebben. Dus voor een vierduizend gulden stond alles gereed. Destijds was Theunis Faber (woonde De Lyts Ein 12) zijn naaste buurman, de andere huizen stonden er nog niet aan deze kant van De Lyts Ein. Die acht woningen in blokjes van twee werden in 1972/3 gebouwd door de Woningstichting Oostdongeradeel De Lyts Ein 36Het lijkt wat een zoe

Hier fietst schilder Rense Cuperus met een verfblik aan het stuur langs zijn (intussen verdwenen) woning De Lyts Ein 5: niet zichtbaar achter het witte hek. De woning direct naast zijn schouder rechts is intussen verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor Buorfinne 26. Gerie de Jong woont daar nu. Destijds woonde hier Meint Gaatses de Jong voor het in 1957 werd afgebroken.Het huis van Cuperus, dus De Lyts Ein 5, is intussen ook verdwenen, daar is nu de tuin van Gerie de Jong, waar nu de coniferen een hoge heg vormen. In 1954 is het achterste gedeelte al weggebroken.Achter de A-paal, links

We gaan verder De Lyts Ein op en komen aan de rechterkant als eerste deze woning tegen. Het is de in 1878 door Anne Ypes Jousma gebouwde herberg en timmerzaak. Jousma was eerst herbergier en timmerman op Bollingawier. Hij vraagt de gemeente om de sloot tussen de weg en het land van de ‘Buurefenne’ te mogen dichten. Dat mag en dat zal het begin zijn van de dichting van de gehele sloot langs de rechterkant van De Lyts Ein richting Trijehuzen, waar nog een klein stukje bewaard gebleven is, aan de linkerkant van de weg is er nog een groter stuk sloot over.Tot 1954 bleven er leden

Foto rechts. Deze woning werd gesticht in 1896 nadat een voorganger in juni 1894 in vlammen was opgegaan. Die voorganger was langwerpig van vorm en werd door drie gezinnen bewoond. Geert Dijkstra werd de eerste bewoner van deze stelp, hij was klein boer, een gardenier. Hij verkocht in 1910 de woning aan Tjeerd D. Tilkema, die er niet zelf woonde (hij was schilder en brievengaarder), maar het verhuurde aan Klaas J. Elzinga, ook weer een gardenier.In 1947 werd het Klaas (73 jaar) en Grietje (77) een beetje teveel en ruilden ze met het jonge gezin van Sijbe en Gepke Jongeling-Rispens. 

Deze keer een nieuwe foto van een oude situatie. De foto werd mij toegestuurd door Jan en Tine Dekker. Jan is een zoon van dokter Dekker, die van 1932 tot 1965 huisarts in Easternijtsjerk was. Het is een foto van een schilderstuk (op een binnendeur!) van De Lyts Ein, ongeveer 1936. Het is geschilderd door Reitse Bierma en hangt nu nog boven het bed van Jan en Tine Dekker in Hardenberg. Het ligt in de bedoeling voor dit schilderij een plaatsje te vinden in De Terp, het bestuur van de stichting dorpshuis heeft medewerking toegezegd. Laten we nu Jan Dekker aan het woord in zijn beschrijving van o

Hoek De Buorren - De Lyts Ein, 1900. Dit is de oudst bekende straatfoto van Easternijtsjerk, mogelijk van vóór 1900. Dat valt onder meer af te leiden uit het ontbreken van de straatlantaarn bij het huis midden op de foto die er al in 1900 stond, zie de foto uit 1906 van De Buorren-Oost. Volgens kenners is de man in het witte overhemd Theunis Aukes Faber, die een timmerzaak had met de naam ‘De Concurrent’. Het is jammer dat de foto wat diffuus is, het lijkt meer op een tekening. Toch zijn er wat details te zien. Links is de gracht te onderscheiden die voorhee

En niet dat men tot de ontdekking komt dat de boel toch erger verrot is dan verwacht, maar dat er soms nog wel eens wat aardigs voor het licht komt. Zo was de bewoner van De Lyts Ein nummer 15 bezig om de houten vloer van de kamer te veranderen in beton. Toen alle planken verwijderd waren, bleek dat er nogal wat water onder stond, water dat maar niet weglopen wou. Zou daar misschien een zogenaamde ‘wel’ onder zitten?Mooier was de vondst van een houten plankje, een gewoon stukje van een vloerplank, met daarop de tekst: U.D. Woudstra7 Juni 1906Geboren Lemmer 1885Werkende voor W. Gaa