Deel:


De terp Strûpenkeal

 Strûpenkeal is een terp vlakbij Folsgare. Vanaf het viaduct over de A7 bij de afslag Sneek komend uit de richting van Bolsward, is een kronkelend restant van de oude molensloot te zien en rechts staat een terp in het landschap, omringd door bomen. Het is een voor deze regio zeer hoge terp,  ruim 3 meter. Voor velen een onbekend, maar tegelijkertijd uniek monument.

Voordat de terp werd aangelegd, is er al bewoning op deze plek geweest. Tussen vondsten in de terpzool van de terp kwamen scherven uit de late ijzertijd / begin romeinse tijd tevoorschijn, samen met enkele tientallen brokken ruwijzer dat wolf wordt genoemd. Deze wolf is geproduceerd in  laagovens die gevuld werden met ijzeroer wat in ruime mate voorhanden was in en langs de Ald Rien of Groote Rijn. Voor de mensen die zich hier ruim twee eeuwen voor het begin van de jaartelling vestigden, zal de aanwezigheid van grote hoeveelheden ijzeroer een beslissende factor zijn geweest. Vondsten van Romeinse munten ten noorden van de terp geven aan dat de bewoners  contact hebben gehad met de buitenwereld.

Er zijn rond Strûpenkeal meerdere veenterpen gevonden, wat aangeeft dat het een voor die periode dichtbevolkt gebied is geweest.

Door een klimaatverandering kort na het begin van de jaartelling stijgt het zeewaterpeil en worden die vroege bewoners van huis en haard verdreven. Op en rond de originele terp worden nog steeds aardewerk scherven teruggevonden uit die periode.

Rond de 8e eeuw komen mensen met hun bootjes de Ald Rien of  Groote Rijn afzakken, die zich gaan vestigen op de terp. Ze bouwen aan het water een nieuw onderkomen. Bij het graven naar zoet water vonden ze scherven onder een dikke kleilaag. Zo ontdekten zij dat ze niet de eerste bewoners waren.

De kleine terp groeit gestaag uit naar een grote en hoge terp die uiteindelijk ongeveer een oppervlakte zal krijgen van zeven pondemaat.

Er zijn nog geen dijken, de mensen wonen  met hun vee in deze tijd van vele overstromingen hoog en droog op de terp. Het voordeel van de overstromingen is, dat het zeewater zout achter laat in het veen. Zout is in die tijd een zeer waardevol artikel. Het winnen van zout uit het veen wordt zelnering genoemd. Het veen met zout wordt uitgegraven en verbrand in een speciale oven. De overgebleven as wordt vermengd met water en weer uitgekookt tot het zout overblijft. Dit eindproduct wordt gebruikt voor eigen gebruik of als betaalmiddel.

 

Locatie

Folsgare

Zie voor meer informatie:

De terp Strûpenkeal, nl
De terp Strûpenkeal, fr





















© Tekst: Wytske Heida - © Foto voorblad: Eekhoff

De terp Strûpenkeal
©: Eekhoff
De terp Strûpenkeal
(©: )
De terp Strûpenkeal
Een brok wolf uit de terpzool van Strûpenkeal (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
Een scherf bandstreep aardewerk, versierd met vingerstrepen, gevonden vlakbij de terp Strûpenkeal. (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
Restanten van de boerderij kort na de brand in 1973 (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
De boerderij op terp Strûpenkeal zoals deze er voor de brand in 1973 uitzag (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
De naam Strûpenkeal (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
Het donkere gebied geeft de winning van het zout aan. (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
Tekening uit de subjectieve atlas van Fryslân (©: Pleatselik belang Folsgeare)
De terp Strûpenkeal
De boerderij in de tijd van Lieuwe Cnossen (©: DB Folsgare)
De terp Strûpenkeal
Strûpenkeal en de molen (©: Kadaster)
De terp Strûpenkeal
Molen bij Strûpenkeal (©: archief Feike van der velde)


Reageren

Via onderstaand formulier kunt u een reactie achterlaten voor de auteur van het item. (Wytske Heida)