Canons van de Friese dorpen en steden
NederlandsFries

Tijdperken

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Monumentaal gebouw

© Dirk Strijker, Sumar

Dorpscafé De Koekoek

In 1868 laat Jelle Eelkes Boonstra op de hoek van de huidige Damsingel en de Gravinneloane een woning bouwen. Hij is wagenaar (menner/koetsier) van beroep, maar staat ook als koopman in de boeken. In

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Feest & Vermaak

© J. de Jong (boek Ferwâlde)

Verenigingsleven

De 20ste eeuw is de eeuw van de verenigingen in Ferwoude. In 1894 begint dit al. Ferwoude heeft dan een korps genaamd “de zeeklank”, een toneelvereniging “de Fryske krite”, christelijke jv (jo

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Verkeer

© Verzameling van Ruud Hendriks

De stoomtram rijdt door Achlum (1902-1939)

De Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) was tussen 1880 en 1956 verantwoordelijk voor het aanleggen, exploiteren en onderhouden van de tramlijnen die in Friesland hebben gelegen.De eerste stoomtra

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Uitvinding & Innovatie

© Archief R. Verhoeff (†), Sumar

Jan Klazes Elzinga (1882-1947)

Jan Klazes Elzinga is op 28 mei 1882 in Sumar geboren. Na 8 jaar lagere school gaat hij naar de ambachtsschool in Leeuwarden en haalt daar het diploma bankwerker. Op 16-jarige leeftijd bouwt hij van e

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Kerk & Religie

© Roelie Anema

1892 Het ontstaan van de Gereformeerde Kerk Achlum

"O God! Wij gedenken uwer weldadigheid in het midden Uws tempels. Psalm 48: 10 "        (Boven de kerkdeur de gebeitelde gevelsteen met deze tekst ).Letterlijke tekst uit de notule

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Gebruik & Traditie

© Canoncommissie Folsgare

De Tjaardvaart, de tekst beschrijft de situatie rond 1900

De Tjaardvaart,die ook wel Tjaarddijkstervaartwordt genoemd, begint in het Morrawieltje net onder Vijfhuis en komt dan in ’t Hart uit. ’t Hart bestaat in die tijd uit drie boerderijen en twee huiz

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Feest & Vermaak

© onbekend

Sint Piterfeest

Sint Piterdag was vroeger in veel dorpen en steden een bijzondere dag, die werd gevierd op 5 maart. Eigenlijk vierde men het begin van het voorjaar, maar tegelijkertijd werden allerlei nieuwe cont

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Industrie & Fabricage

© KLM

Halbertsma’s houtfabrieken

In 1891 werden de Halbertsmafabrieken voor houtbewerking opgericht door Pieter Goslik Halbertsma. Wat  begon met het maken van botervaatjes en boterkisten, werd  nadien gewijzigd in de productie va

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Verkeer

© onbekend

Grouster Schouw

Grou was door ligging en karakter een “archipeldorp”, bestaande uit vele kleine eilandjes en daardoor ook het  “dorp van de schouwen”. Veel dorpsbewoners hadden vroeger een schouw om over

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Politiek

© onbekend

Het rode dorp

Grou was jarenlang met Stiens het meest rode dorp in Friesland. In 1906 werd er in Grou een afdeling opgericht van de SDAP, de Sociaal Democratische Arbeiders Partij door o.a. Wytse Postma en He

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Industrie & Fabricage

© onbekend

It izerwurk

Metaalindustrie Van der Ploeg en Stork-Volma.   De volksmond heeft zijn eigen spraakgebruik, los van officiële namen en titels.
In Grou waren er naast “it izerfabryk” (waarmee e

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Overlevering

© familie Hoekstra

Kopziekte

Nederlandstalige tekst volgt. 

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Architectuur

© Archief Reinder Tolsma

De Hervormde pastorie

Op deze plaats, De Buorren 29, recht tegenover de kerk en naast de schoo,l moet gedurende honderden jaren een pastorie hebben gestaan. Misschien wel vanaf het ontstaan van het dorp.

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Kerk & Religie

© Archief Reinder Tolsma

Gereformeerde pastorie

 Er zijn in Oosternijkerk drie gereformeerde pastorieën geweest. De eerste was het in 1853 gebouwde doktershuis van Gerard Jan Wilhelm van den Berg. Hij liet dat huis bouwen aan het Lykpaad, h

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Industrie & Fabricage

© Wurkgroep Histoarysk Dronryp

Fabrieken van Dronrijp

Steenfabriek ‘Oorbyt’.

Op de plek de boerderij van de familie De Boer, Tichelwurk 15, stond ooit de state Oorbyt of Oorbiet. Het is onbekend wanneer deze state precies gebouwd is. In ieder gev

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Muziekcultuur

© Wurkgroep Histoarysk Dronryp

Muziek

Dronryp kun je gerust een muzikaal dorp noemen. Het verleden en heden laat dat zien met verschillende corpsen, koren en individuele muzikanten. In dit thema komen ze allemaal voorbij.

Corpsen

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Beroemdheid

© Wurkgroep Histoarysk Dronryp

Beroemde Rypsters - Alma Tadema

Bij beroemde of bekende Rypsters kan er gemakkelijk discussie ontstaan over de keuze die wij als makers van dit boek hebben gemaakt. Wij hebben gekozen voor Eise Eisinga, Alma Tadema en Sjirk de Wal,

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Veeteelt

© dbfolsgeare

Koemelkerij Willem Sjerps Twijnstra ( Tsjaerddyk 26a)

In 1855 is Willem Sjerps Twijnstra 63 jaar oud en 25 jaar slager in Folsgare. Hij is getrouwd met Japke Pieters Boomsma en hun kinderen hebben bijna allemaal het ouderlijk huis verlaten. Het wordt tij

...

Lees meer

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Dorps- en Stedenbouw

© DB Folsgeare

Tsjaerddyk 26

Smid Hein Heinsius en zijn vrouw Durkje Boersma hebben het plan opgevat om voor hun dochter dbfolsgeare_15878592004219797.jpg Sytske en hun schoonzoon Feike Damstra (zoon van Klaas Damstra en Klaas

...

Lees meer