Canons van de Friese dorpen en steden
NederlandsFries

Tsjaerddyk 26

Tsjaerddyk 26

Smid Hein Heinsius en zijn vrouw Durkje Boersma hebben het plan opgevat om voor hun dochter

Tsjaerddyk 1905
Sytske en hun schoonzoon Feike Damstra (zoon van Klaas Damstra en Klaaske de Boer) een koemelkerij te laten bouwen. Hein Heinsius wil daarvoor het stukje kerkland te kopen aan de Tsjaerddyk, aan het eind van het dorp. Na overleg met de kerkvoogden kan hij het land kopen met een erfpacht voor onbepaalde tijd van 7 gulden per jaar.

In 1905 heeft de gemeente nieuwe regels voor het bouwen en verbouwen ingevoerd. Hein Heinsius is de eerste uit Folsgare die in maart 1905 een bouwaanvraag moet indienen voor het bouwen van een huis.

Al tijdens de bouw van het huis dient hij in augustus 1905 ook een bouwaanvraag in voor een veestalling en een hooiberg. De vensterfoto is van 1935.

Zicht op de veestalling van de koemelkerij, 1905

Feike en Sytske huurden een deel van de boerderij waar nu Siep van der Velde woont ( Tsjaerddyk 44). Ze verhuizen in 1906 met hun drie kinderen naar het nieuwe pand. Hier worden nog eens drie kinderen geboren. Intussen gaat het financieel minder goed met smid Heinsius. Hij heeft te veel hooi op zijn vork genomen. In januari 1911 wordt het faillissement van Hein Heinsius uitgesproken en komt de koemelkerij te koop. In maart 1911 is de finale verkoop in hotel Schram in Sneek.

Folkert Alta en zijn schoonvader Hendrik Dirks Twerda kopen de woning. Feike Damstra heeft nog een huurcontract tot mei 1912 maar kan er daarna ook blijven wonen. Hendrik Dirks Twerda overlijdt in 1916. De erfgenamen willen af van de bezittingen van hun vader en de koemelkerij komt te koop.

Jan Willem en Yke

De nieuwe eigenaar wordt Willem Jans Twijnstra, boer op de pastorie boerderij in Folsgare en zwager van Feike Damstra. (Willem Jans is getrouwd met Feike zijn zus Tjiskje). Feike en Sytske kunnen ook na deze verkoop in het huis blijven wonen.

Jan Willem, de oudste zoon van Willem Jans en Tjiskje, trouwt op 17 mei 1923 met Yke van Zanten. Feike Damstra en Sytske verhuizen naar Tsjaerddyk 44 waar Feike een foeragebedrijf begint. Vervolgens komen Jan Willem en Yke op de koemelkerij.

Jan Willem en Yke krijgen in 1924 een zoon: Willem Jans. Op de foto staan vier geslachten Twijnstra voor het voorhuis van de pastorieboerderij.

Vier geslachten Twijnstra

1925: V.l.n.r: Jan Willems Twijnstra 1833 - 1927, Willem Jans Twijnstra 1871 - 1952, Willem Jans Twijnstra 1924 - 1966 en Jan Willem Twijnstra 1899 - 1995.

Na Willem volgen nog vier kinderen. Op de foto de familie Twijnstra: Willem, Jan, Tsjiskje, Klaas, Yke, Ymke en Thys.

Familie Twijnstra

Het is een zwaar bestaan met slechts ruimte voor acht koeien op stal. Het land wordt gehuurd en de kinderen moeten voor schooltijd al meehelpen om voor de beesten te zorgen.

Jan Willem is naast boer eigenlijk veehandelaar. Hij komt vanaf zijn veertiende elke week op de veemarkt in Sneek. De veemarkt heeft de grootste schaap- en lammerenmarkt van Nederland en hij adverteert ook in de Leeuwarder Courant.

In 1941: Ondergeteekende houdt zich beleefd aanbevolen voor het leveren van Schapen aan de Centrale J. TWIJNSTRA erkend markthandelaar handelaar. Folsgare

Op de foto staat Jan Twijnstra, links met donkere jas en pet, op de veemarkt in Sneek.

Jan Twijnstra op de veemarkt van Sneek

Over Yke wordt verteld dat ze zakelijk was en niet zomaar te overtuigen. Toen er iemand bij haar aan de deur kwam met de boodschap dat de contributie van het kerkblaadje met 2 kwartjes omhoog was gegaan, betaalde ze dat niet zonder meer. ”Dat wil ik toch eerst in het kerkblaadje lezen”

In 1963 besluiten Jan en Yke te verhuizen naar de nieuwbouw aan de Easthimmerwei.

Zoon Willem is getrouwd met Uilkje Muizelaar en zij komen nu aan de Tsjaerddyk te wonen. In 1966 overlijdt Willem al op jonge leeftijd aan kanker, zijn vrouw gaat terug naar Gaasterland.

Murk Jelle Damstra en Klaske Bruinsma kopen het huis. Uit die periode komt de volgende anekdote: Tegenover Murk en Klaske woonde destijds een gezin met 11 kinderen. De één na jongste zoon en zijn vriendje hadden gezien dat er bij Murk Damstra wat lekkers op de tafel in de keuken stond. Daar hadden de jongens wel zin aan. Ze dachten dat de deur op slot was en kropen door het keukenraam naar binnen. Echter, toen ze terug wilden, bleef één van de jongens hangen in het keukenraam.

In 1972 werd de foerage handel van Murk zijn vader failliet verklaard. Het huis van Murk en Yke moest toen ook worden verkocht. Ze verhuizen naar Abbega, waar Yke nog steeds woont. (2020)

Leeuwarder Courant 1972 TE KOOP: Vrijstaande Burgerwoning op 3 km afstand van Sneek met losstaande schuur en ruim erf. Geschikt voor veestalling, varkensmesterij. Na betaling vrij te aanvaarden Te bevr. M Damstra Folsgare 19 ( nu 26)

Huidige situatie Tsjaerddyk 26

Het pand wordt gekocht door het pasgetrouwde stel Jacob Kuipers en Aukje Ages Cnossen. Aukje is vernoemd naar Aukje Lieuwes Cnossen ( een dochter van Lieuwe Sjirks Cnossen en Marie Jans Rienstra die van 1891 tot 1916 op Strûpenkeal boerden) Jacob en Aukje krijgen twee kinderen, Hantje en Agnes, die inmiddels het ouderlijk huis hebben verlaten.

In 1983 is de schuur verbouwd en heeft de huidige vorm gekregen.

De schuur na de verbouwing in 1983
Tekst: Atse Bruin

Bewerking: Wytske Heida

Tekst: © • Foto: © DB Folsgeare

Dit venster maakt deel uit van de Canon van Folsgare. Klik hier om de hele Canon van Folsgare te bekijken.